سه شنبه، ۲۰ آذر، ۱۳۹۷ | Tuesday, 11 December , 2018

مرکز پژوهش های مجلس: اصلاح قانون ایمنی زیستی، کمک بزرگی به تولید محصولات تراریخته است

نسخه قابل پرینت کد خبر:40503
۲۱ مرداد ۱۳۹۷ | ۱۲:۴۷
مرکز پژوهش های مجلس: اصلاح قانون ایمنی زیستی، کمک بزرگی به تولید محصولات تراریخته است

محققان مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با بررسی وضعیت قوانین و مقررات حوزه محصولات تراریخته و ایمنی زیستی در کشور ابراز عقیده کردند: متن قانون ملی ایمنی زیستی اشکال هایی دارد که باعث شده دستورالعمل ها و شیوه نامه های اجرایی تهیه شده دستگاههای اجرایی ذیصلاح نیز دارای اشکالات فراوانی شوند.


به گزارش دیده بان علم ایران در بخشی از گزارش دفتر مطالعات ارتباطات و فناوریهای نوین مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی آمده است: زیست فناوری دارای جایگاه ویژه ای در حوزه های کشاورزی، صنعتی و پزشکی است و یکی از دستاوردهای مهم آن تولید محصولات تراریخته (دستکاری شده ژنتیکی یا GMO) است. با توجه به مزایای این فناوری، کاربرد آن به سرعت در بخش کشاورزی توسعه یافته به طوری که در حال حاضر سطح زیرکشت این قبیل محصولات در جهان حدود ۱۸۵ میلیون هکتار است که در ۲۸ کشور دنیا کشت میشوند و تاکنون بیش از ۴۰۰ لاین و رقم از ۲۸ گونه گیاهی در دنیا مجوز تولید گرفته اند.
بیش از ۹۸ درصد گیاهان تراریخته چهار گیاه سویا، ذرت، پنبه و کلزاست که آن هم برای تنها دو صفت مقاومت به آفات و مقاومت به علف کش بوده است.
نویسندگان این گزارش با ابراز این عقیده که دلیل این امر، نگرانی هایی درخصوص مخاطرات احتمالی زیست محیطی (احتمال فرار ژن تراریخته و ایجاد علفهای هرز مقاوم به علفکش، اثر بر موجودات غیرهدف و …)، مخاطرات احتمالی بر سلامت انسان و دام و گیاه (مسمومیت زایی و حساسیت زایی احتمالی بر انسان و دام)، مخاطرات احتمالی اقتصادی و اجتماعی(وابستگی احتمالی کشاورزان به شرکتهای بزرگ تولیدکننده بذور محصولات تراریخته) بوده است، می افزایند: در این راستا طی ۲۰ سال گذشته کنوانسیونها، پروتکلها و مقررات بین المللی متعددی برای استفاده ایمن از این قبیل محصولات تهیه و تصویب شده اند.
با وجود الحاق ایران به اکثر معاهدات بین المللی در حوزه ایمنی زیستی، هنوز کشت و تولید تجاری محصولات کشاورزی صورت نگرفته و فعالیتها همچنان در سطح تحقیقاتی و آزمایشهای گلخانه ای و میدانی است.
قوانین و مقررات این حوزه دارای اشکالاتی است که نیازمند بازنگری است برای مثال، بررسی های صورت گرفته نشان میدهد متن قانون ملی ایمنی زیستی اشکال هایی دارد که منجر شده است دستورالعمل ها و شیوه نامه های اجرایی تهیه شده دستگاههای اجرایی ذیصلاح نیز دارای اشکالات فراوانی شوند. لذا اصلاح قانون ایمنی زیستی میتواند در جهت عملیاتی شدن تولید؛ رهاسازی، واردات و صادرات محصولات تراریخته به شکل ایمن و مطابق موازین و مقررات ملی و بین المللی بسیار کمک کند.
قانون ایمنی زیستی و همچنین شیوه نامه های دستگاههای اجرایی درخصوص بسته بندی و برچسب گذاری محصولات تراریخته شفاف نیست. آیین نامه اجرایی این قانون که در سال ۱۳۹۲ به تصویب رسیده بود به شکل بلاتکلیف باقیمانده و اجرایی نشده است. حال آنکه هر دستگاه شیوه نامه و دستورالعمل خاص خود را تهیه و به تصویب رسانده است که ناهماهنگی ها و اشکالاتی را به وجود آورده و به غیراجرایی و عملیاتی شدن آنها منجر خواهد شد.
در قانون برنامه ششم توسعه به عملیاتی سازی تکالیف دولت از قبیل ایجاد تمهیدات لازم برای اجرای قانون (تولید، رهاسازی، صادرات و واردات محصولات تراریخته در چارچوب مفاد قانون) که در قانون ملی ایمنی زیستی مصوب ۱۳۸۸ به تصویب رسیده اشاره ای نشده است و فقط به ممنوعیت تولید، رهاسازی، صادرات و واردات این قبیل محصولات در خارج از چارچوب قانون اشاره شده که آنهم به شکلی بسیار گنگ و غیرگویاست؛ لذا توانمندسازی زیرساختها و نیروی انسانی در زمینه مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی و همچنین اقدامات مناسب دولت برای توسعه ایمن محصولات تراریخته و ارزیابی مخاطرات احتمالی سلامت و زیست محیطی آنها باید در قوانین و مقررات این حوزه دیده میشد؛ لذا با اصلاح قوانین، مقررات و دستورالعمل های مرتبط و اجرایی کردن آنها با رعایت اصول علمی می توان بهره برداری ایمنی را از این فناوری در کشور انتظار داشت.
انتهای پیام
به اشتراک بگذارید :

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *