جمعه، ۲۷ مهر، ۱۳۹۷ | Friday, 19 October , 2018

اطلس نقشه‌های سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور رونمایی شد

نسخه قابل پرینت کد خبر:37320
۰۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ | ۱۰:۳۳
اطلس نقشه‌های سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور رونمایی شد

سی و هفتمین گردهمایی علوم زمین با قرائت بیانیه پایانی این نشست و رونمایی از اطلس نقشه‌های سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور به کار خود پایان داد.

به گزارش دیده بان علم ایران، امید اردبیلی به نمایندگی از تهیه‌کنندگان این اطلس که به تعببیری شناسنامه سازمان زمین شناسی از بدو تاسیس است با بیان این‌که این مجموعه اطلاعات مربوط به نقشه‌های ملی و بین‌المللی تهیه شده توسط سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور را در بردارد، گفت: سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور یکی از مهمترین سازمان‌های تولیدکننده در زمینه تهیه و تکمیل و انتشار نقشه‌های  تخصصی زمین‌شناسی و لایه‌های رقومی در کشور است که تاکنون حدود ۳۵۰ لایه رقومی تخصصی علوم زمین را در قالب ۹۰ عنوان نقشه تهیه کرده است.

به گفته وی، این روند با توجه به علوم جدید و بین رشته‌ای زمین‌شناسی مانند زمین‌شناسی دریایی و کشاورزی و پزشکی و دیگر گرایش‌ها رو به افزایش است و این اطلس شامل مستند نقشه‌های سازمان زمین‌شناسی از ابتدای تاسیس تاکنون و به نوعی شناسنامه کاری سازمان در تهیه نقشه‌های موضوعی علوم زمین است.

اطلس رونمایی شده نقشه‌های تولید شده بر اساس موضوع و بخش‌های تولیدکننده آن طبقه‌بندی شده و برای هر عنوان نقشه شرحی کوتاه جهت آشنایی با اطلاعات ارائه شده در آن آورده شده است. در اطلس نقشه‌های سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور عناوین مختلف نقشه‌ای بر اساس دسته‌بندی‌های موضوعی و مقیاسی آورده شده است.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این اطلس معرفی نقشه‌های ملی در مقیاس ۱:۱۰۰۰۰۰۰ و ۱:۲۵۰۰۰۰۰ است که به صورت پوششی کل کشور را در بر می‌گیرد.

بخش مهم دیگر نقشه‌های موضوعی با مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰ و ۱:۱۰۰۰۰۰ و ۱:۵۰۰۰۰ و ۱:۲۵۰۰۰ از نواحی داخلی کشور است که کاربردی‌ترین نقشه‌ها برای فعالیت‌های زمین‌شناسی و معدنی است.
بخش سوم نقشه‌های تولیدی هم نقشه‌های بین‌المللی و منطقه‌ای است که سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور مسئولیت تهیه آنها را بر عهده داشته که عمدتا مربوط به منطقه خاورمیانه و کشورهای حوزه سازمان همکاریهای اقتصادی (اکو) است.

این نقشه‌ها جزو اصلی‌ترین و پایه‌ای‌ترین اطلاعات علوم زمین بوده و اطلاعات کلی از وضعیت کشور را در آن موضوع خاص ارائه می‌دهد که بدون تردید گردآوری و تهیه چنین مستندی خالی از ابهام و اشکال نبوده و نگارندگان آن همواره پذیرای نقدهای کارساز کارشناسان و متخصصین خواهند بود.

این مجموعه ارزشمند به همت امید اردبیلی، رضا جدیدی، مریم شعاعی، نازنین بدری کللو، مرضیه استرابی و معصومه عوض‌نامور تهیه شده است.

به گزارش دیده بان علم در بیانیه پایانی سی و هفتمین گردهمایی علوم‌ زمین که توسط دکتر محمدرضا قاسمی، دبیر علمی گردهمایی قرائت شد، آمده است: «مخاطره طبیعی از سه رکن انسان، طبیعت و رویارویی آن دو با یکدیگر تشکیل شده است. مدیریت آن نیز نیازمند شناخت هرنوع شرایط طبیعی با قابلیت آسیب رساننده، پایش مستمر طبیعت و هشدار به موقع برای پرهیز از رویارویی، آمادگی برای رویارویی و یا در صورت توان، جلوگیری از وقوع و یا انحراف مسیر مخاطره می­باشد. به این ترتیب افزایش شناخت و آگاهی از محیط طبیعی به عنوان گام اول هر نوع برنامه مدیریتی، وظیفه‌ای است که بر دوش کارشناسان علوم زمین قرار دارد.

مخاطره طبیعی از سه رکن انسان، طبیعت و رویارویی آن دو با یکدیگر تشکیل شده است. مدیریت آن نیز نیازمند شناخت هرنوع شرایط طبیعی با قابلیت آسیب رساننده، پایش مستمر طبیعت و هشدار به موقع برای پرهیز از رویارویی، آمادگی برای رویارویی و یا در صورت توان، جلوگیری از وقوع و یا انحراف مسیر مخاطره می­باشد. به این ترتیب افزایش شناخت و آگاهی از محیط طبیعی به عنوان گام اول هر نوع برنامه مدیریتی، وظیفه‌ای است که بر دوش کارشناسان علوم زمین قرار دارد.

ایران پیشینه قابل ملاحظه‌‏ای در زمینه پژوهش مربوط به زمینلرزه و خطرهای ناشی از آن دارد. نهادهای متعددی متولی این گونه پژوهش‌‏ها هستند و با وجود تقسیم اولیه وظایف نهادهای یادشده، کارهای موازی و غیر واقع‌‏گرایانه سبب شده است اقدام آن‏ها درخور شرایط خطرخیز کشور و میزان صرف منابع مالی و نیروی انسانی متخصص نباشد.

برای حفاظت جامعه در برابر پیامدها و خطرهای آتشفشانی به پایش پیوسته و شناخت علمی دوره بازگشت فوران آتشفشان‏‌های فعال و نیمه‏‌فعال کشور نیاز داریم. مطالعات خطر آتشفشانی در ایران در مقایسه با مخاطرات طبیعی دیگر پیشرفت چندانی نداشته است. در این میان، آتشفشان دماوند به دلیل جوانی و نزدیک بودن به مراکز بزرگ جمعیتی از اهمیت ویژه‏‌ای برخوردار است. یکی از راه‏‌های شناخت دوره بازگشت فوران این آتشفشان، جستجوی تاریخچه فعالیت آن در حوضه‏‌های رسوبی همسایه، مانند دریاچه تار است. مطالعات این‌چنینی می‏‌تواند به عنوان الگویی برای بررسی مخاطره آتشفشان‏‌های دیگر کشور مورد استفاده قرار گیرد.

ژئوشیمی زیست‌محیطی در مناطق معدنی، ریزگردها، ژئوشیمی شهری توجه برخی پژوهشگران را به خود جلب کرده، اما زمینه‌های پژوهشی و مطالعاتی مهمی همچون آلاینده‌های نوظهور، پسماندها، پاکسازی مناطق آلوده، کانی‌شناسی زیست‌محیطی، بیوژئوشیمی زیست‌محیطی، ژئوشیمی اتمسفر، ژئوشیمی زیست‌محیطی آلی، ژئوشیمی زیست‌محیطی ایزوتوپی، مدل‏سازی ژئوشیمیایی و بسیاری زمینه‌های دیگر هنوز جایی در پژوهش‌های پژوهشگران ایرانی نیافته‌اند.

مطالعات جامع هیدروژئولوژیکی معادن روباز به ترسیم مدل‏های مفهومی یاری می‌‏رساند. بر پایه این مدل‏ها، شبکه خشک‏اندازی و بهره‏‌برداری آب در محدوده معدن به درستی طراحی خواهد شد و مشکلات زیست‏محیطی معدن آشکار می‏‌شود. این دستاورد، راهکارهایی را برای مدیریت هیدروژئولوژیکی-زیست محیطی معدن و استفاده از آب‏‌های به دست آمده از معدن برای اهداف مختلف ارایه خواهد داد.

همکاری و هم‌‏افزایی همه نهادهای علمی و اجرایی کشور، همچون سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت بهداشت و درمان، وزارت کشاورزی، وزارت نیرو و سازمان انرژی اتمی موجب تکمیل لایه‏‌های اطلاعاتی برای پژوهش‌‏های کاربردی زمین‌‏شناسی پزشکی می‏‌شود. کشف کمربند بیماری‌‏ها و مقایسه آن با کمربندهای متالوژنی و ماگماتیسم، کمبود و فزونی ریزمغذی‏‌ها و عناصر سمی در محیط زمین‏‌شناختی می‏‌تواند علل بار بیماری‏‌ها را در مناطق خاص کشور مشخص کند و راهکارهایی را برای مهار این بیماری‏‌ها ارائه نماید.

تغییرات آب و هوایی و رشد سریع جمعیت کشور سبب شده است اقلیم خشک و نیمه خشک ایران با بحران فزاینده آب روبرو شود. بهره‌‏برداری بی‌‏رویه و بدون برنامه از آب‏های شیرین سطحی و زیرزمینی، نداشتن سیاست‏‌های مناسب برای کشاورزی در این اقلیم کم‏‌آب، به ویژه آب‏‌های زیرزمینی را دستخوش بحران جدی کرده است. از این رو اتخاذ تدابیری برای اعمال سقف برداشت از منابع آب سطحی و زیرزمینی ضروری می‏‌نماید.

طرح‌های انتقال آب بین‏‌حوضه‌ای در کشور امری اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد، اما نگاه زیست‌محیطی جامعی که نیازهای حوضه‌های مبدأ و مقصد را مورد توجه قرار دهد، در این طرح‌ها رعایت نشده است.

راهکارهای مهار و کاهش اثرات مخاطرات ناشی از رخداد فرونشست در دشت‌های کشور عبارتند از عدم صدور مجوز‌های جدید بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی، کاهش بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی، احیای قنات‌ها، جلوگیری از ساخت و سازهای غیرضروری و برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه‌ها، تهیه الگوی کشت بهینه و عدم کشت محصولات غیرضروری، بهبود‌دهی شرایط خاک و به‏‌کارگیری روش‌های نوین آبیاری مانند آبیاری قطره‌ای و اتخاذ تدابیر لازم در جهت کاهش تلفات انتقال آب از مسیر کانال‌ها و لوله‌ها که فرسودگی آن‌ها شدید است.

استفاده از فناوری سنجش از دور، واکاوی صحیح این داده‌‏ها با روش‌‏های نوین و مدل‏سازی آن‏ها نقش بسیار مهمی در بررسی شرایط محیطی و مخاطرات طبیعی دارد.

از جمله کاربردهای این فناوری‏‌ها عبارتند از پایش تراز تالاب‏‌ها و دریاچه‌‏ها، شناسایی چشمه‏‌های ریزگردها، تغییرات پوشش گیاهی، تغییرات دمای سطحی مناطق مسکونی، ارزیابی نرخ فرونشست دشت‏های کشور و تغییرات سطحی و ژرفی زمین پس از رویداد زمینلرزه‌‏ها.»

انتهای پیام

به اشتراک بگذارید :

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *