دیده بان علم ایران

دوشنبه، ۲ مرداد، ۱۳۹۶ | Monday, 24 July , 2017

استاد پورنامداریان: امروز نمی‌توان مثل «ابن‌سینا» همزمان در چند حوزه برجسته شد

کد خبر: 12314 نسخه قابل پرینت
۲۲ آذر ۱۳۹۵ | ۱۰:۳۶
استاد پورنامداریان: امروز نمی‌توان مثل «ابن‌سینا» همزمان در چند حوزه برجسته شد

عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گفت: امروزه دیگر نمی‌توان مثل ابن‌سینا هم در پزشکی فردی برجسته شد و هم در نجوم ، فلسفه، عرفان و ادبیات.

به گزارش دیده‌بان علم ایران دکتر تقی پورنامداریان، ضمن تبریک فرا رسیدن هفته پژوهش اظهار کرد: پژوهش یا تحقیق، عبارت از جستجوی پاسخِ حتی‌المقدور درست برای پرسش یا مساله‌ای که در قلمرو یکی از دانستنی بشر برای کسی که در آن زمینه تخصص یا آگاهی دارد، مطرح شده است. در این تعریف چند نکته را باید در نظر داشت. یکی این که تحقیق یا پژوهش غالباً توسط کسانی صورت می‌گیرد که در رشته‌ای از علوم، آموزش لازم را دیده باشند. دوم آنکه در حوزه تخصص‌شان مساله‌ای برای آنان مطرح شده باشد. سوم آنکه پاسخ به مساله حتی در آنجا که توسط محققان متخصص پژوهش و تحقیق می‌شود، همواره به پاسخی قطعی و غیرقابل تردید منجر نمی‌شود. چه بسا محققی دیگر، در زمانی دیگر با نگاه به مساله از دریچه‌ای دیگر به پاسخی دیگر برسد.

وی ادامه داد: هر تحقیقی در زمانی معین و امکانات موجود در صورتی که به قاعده انجام شود، می‌تواند کامل و قابل قبول باشد، امّا معلوم نیست که با پیدا شدن امکانات و اطلاعات تازه‌تر قطعیت و درستی خود را حفظ کند.

دکتر پورنامداریان ادامه داد: با پیشرفت علوم و تجربه‌ها و تحقیقات متعددتر و متنوع‌تر و افرادی با ذهنیت‌های مختلف، هم مساله‌ها محدودتر می‌شود و هم امر تحقیق و پژوهش دشوارتر می‌شود. محدود از این جهت که به‌تدریج مسائل بسیار در نتیجه تحقیقات جدید از مقام مساله بودن خارج می‌شود و دشوار از آن جهت که از یک طرف مسائل دقیق‌تر عنوان می‌شود و از طرف دیگر حجم اطلاعات انباشته شده که محقق باید با آنها آشنایی پیدا کند نیز زیادتر می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: در دوره معاصر به سبب گسترش دانشگاه‌ها و به‌تبع آن افزونی متخصصان در رشته‌های مختلف علوم و گسترش تحقیقات، مساله‌یابی برای تحقیق یکی از مشکلات تحقیق است، چون بسیاری از مسائل، مطرح شده و پاسخی به آن داده شده است. در گذشته که علوم مختلف به علت محدودیت موضوع و منابع مثل امروز گسترش نیافته بود، کسانی که امکانات درس خواندن برایشان میسر بود، کم و بیش می‌توانستند همه علوم عصر را تحصیل کنند. بنابراین مسائل بیشتری هم برای طرح و تحقیق داشتند. در دوران معاصر به سبب تخصصی شدن علوم عملاً کمتر کسی می‌تواند در چند رشته دست داشته باشد و در نتیجه تعدد و تنوع مساله‌ها کاهش یافته است و گاهی تکرار تحقیق در مساله‌ای واحد و مشابه افزونی یافته است. طبیعی است که امروزه دیگر نمی‌توان مثل ابن‌سینا هم در پزشکی فردی برجسته شد و هم در نجوم و فلسفه و عرفان و ادبیات.

استاد زبان و ادبیات فارسی کشور در ادامه تأکید کرد: به خاطر گسترش همین رشته‌های مختلف علوم می‌توان گفت شیوه‌های تحقیق و پژوهش در هر رشته نیز تفاوت دارد و حتی در یک علم به سبب دانش‌های فرعی مربوط به هر علم و اختلاف ماهیت آنها با یکدیگر، شیوه‌های تحقیق هم با یکدیگر فرق دارد. کمااینکه ادبیات به‌عنوان یکی از رشته‌های علوم‌انسانی حوزه‌های تحقیقی متعددی دارد که نمی‌توان شیوه‌نامه تحقیقی یکسانی برای همه حوزه‌های آن تجویز کرد. چه برسد به اینکه شیوه‌نامه یکسانی برای کل تحقیقات فراهم آورد. در حالی‌که در علوم خاص تحقیق بر آزمایش و تجربه تأکید دارد و متمرکز بر خالی کردن ذهن از باور داشت‌ها و پیش‌داوری‌های قبلی است، اما در علوم انسانی و بخصوص در بخشی از تحقیقات ادبی نمی‌توان ذهن را کنار گذاشت. ذهنیت در ادبیات که با آزمایش سروکاری ندارد، هم در مساله‌یابی و هم در پاسخ به مساله نقشی قطعی و مؤثر دارد.

انتهای پیام

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خواهشمند است جهت تسهیل ارتباط خود با دیده‌بان علمی ایران، در هنگام ارسال پیام نکات ذیل را در نظر داشته باشید:
۱. از توهین به افراد، قومیت‌ها و نژاد‌ها خودداری کرده و از تمسخر دیگران بپرهیزید و از اتهام‌زنی به دیگران خودداری نمائید.
۲.از آنجا که پیام‌ها با نام شما منتشر خواهد شد، بهتر است با ارسال نام واقعی و ایمیل خود «دیده‌بان علمی ایران» را در شکل دهی بهتر بحث یاری نمایید.
۳. از به کار بردن نام افراد (حقیقی یا حقوقی)، سازمان‌ها، نهادهای عمومی و خصوصی خودداری فرمائید.
۴. از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری نمائید.
۵. حتی الامکان از ارسال مطالب با زبانی غیر از فارسی خودداری نمائید.
آخرین مطالب
مطالب پربازدید
تمامی حقوق این سایت متعلق به «دیده‌بان علمی ایران» است
Copyright © 2016
Designed By Aryan